Waarom Nederlandse Web3 startups worstelen met regelgeving en vertrouwen in 2026

Sanne Verhoeven • April 10, 2026 • Insights

De Nederlandse Web3-sector presenteert zich graag als vooruitstrevend, maar achter de schermen speelt een minder glamoureus verhaal. Ondernemers botsen voortdurend met regelgeving die niet is ontworpen voor gedecentraliseerde systemen. Dat leidt tot een paradox—Nederland wil innovatie stimuleren, maar creëert tegelijk een klimaat waarin startups hun activiteiten verplaatsen naar vriendelijkere jurisdicties zoals Portugal of Estland.

Regelgeving zonder uniformiteit

Om te begrijpen waarom dit probleem zo hardnekkig is, moeten we terug naar de basis van Europese regelgeving. De MiCA-wetgeving heeft duidelijkheid moeten brengen, maar in praktijk zorgt het voor interpretatieverschillen tussen lidstaten. In Nederland is De Nederlandsche Bank opvallend streng, wat resulteert in hogere compliancekosten en langere goedkeuringsprocessen voor crypto- en Web3-bedrijven.

Innovatie onder druk

Wat vaak onderbelicht blijft, is hoe deze strengheid innovatie daadwerkelijk afremt. Startups besteden disproportioneel veel tijd aan juridische structuren in plaats van productontwikkeling. Dit is geen abstract probleem—bedrijven als BlockForge Amsterdam hebben publiekelijk aangegeven dat ze hun R&D-team naar Litouwen hebben verplaatst vanwege deze druk.

Trage vergunningstrajecten

Een concreet voorbeeld is het Nederlandse bedrijf BitNova, dat in 2024 een blockchain-gebaseerd supply chain platform lanceerde. Ondanks sterke technologie liep het bedrijf vast in vergunningstrajecten die meer dan 14 maanden duurden. Tegen de tijd dat alles rond was, hadden concurrenten uit Duitsland en Zwitserland al marktaandeel veroverd.

Vertrouwen als remmende factor

Daar komt bij dat vertrouwen een minstens even grote rol speelt. Nederlandse consumenten zijn sceptischer geworden door eerdere crypto-schandalen, waaronder de val van internationale exchanges en lokale fraudezaken. Dit wantrouwen vertaalt zich direct naar lagere adoptie, wat het voor startups moeilijk maakt om schaal te bereiken.

Cultuur van risicomijding

Volgens fintech-analist Jeroen Koster is dit geen toeval. Hij stelt dat Nederland een cultuur heeft waarin risicomijding centraal staat—een houding die botst met de experimentele aard van Web3. ‘We willen innovatie, maar zonder de onzekerheid die erbij hoort. Dat is simpelweg niet realistisch,’ aldus Koster tijdens een paneldiscussie in Utrecht.

Banken als bottleneck

Een ander probleem is dat banken nog steeds terughoudend zijn in samenwerking met Web3-bedrijven. Veel startups melden dat ze moeite hebben om zakelijke rekeningen te openen. Dit creëert een ironische situatie waarin bedrijven die financiële innovatie nastreven nauwelijks toegang krijgen tot het traditionele financiële systeem.

Kleine stappen vooruit

Toch is het niet alleen kommer en kwel. Sommige initiatieven laten zien dat samenwerking mogelijk is—denk aan pilots met centrale bank digitale valuta en blockchainprojecten binnen de logistieke sector. Maar deze projecten blijven vaak kleinschalig en gecontroleerd, waardoor ze weinig impact hebben op het bredere ecosysteem.

Strategische uitwijking

Voor ondernemers betekent dit dat strategische keuzes cruciaal zijn. Veel startups kiezen ervoor om hun juridische basis in het buitenland te vestigen, terwijl ze hun technische teams in Nederland houden. Dit hybride model is efficiënt, maar ondermijnt de ambitie van Nederland om een Web3-hub te worden.

De noodzaak van beleidsverandering

Kijkend naar de toekomst lijkt een beleidsaanpassing onvermijdelijk. Als Nederland concurrerend wil blijven, zal het een balans moeten vinden tussen bescherming en innovatie. Dat betekent minder bureaucratie en meer dialoog met de sector—een punt dat al jaren wordt herhaald, maar zelden concreet wordt gemaakt.

Compliance vanaf dag één

Een veelgemaakte fout onder startups is het onderschatten van compliance. Te vaak wordt regelgeving gezien als een obstakel dat later wel opgelost kan worden. In Nederland werkt dat simpelweg niet—hier moet juridische structuur vanaf dag één op orde zijn, anders loop je vast.

Een structurele mismatch

De kern van het probleem is dus geen gebrek aan talent of technologie, maar een mismatch tussen systeem en ambitie. Nederland heeft alles in huis om een leidende rol te spelen in Web3, maar lijkt zichzelf te saboteren met overmatige voorzichtigheid.

Strategieën voor ondernemers

Voor ondernemers zijn er wel degelijk strategieën om te navigeren in dit landschap. Werk samen met gespecialiseerde juridische adviseurs, overweeg internationale structuren en investeer in transparantie richting gebruikers. Vertrouwen opbouwen is hier geen luxe, maar een noodzaak.

De open vraag

Uiteindelijk blijft de vraag hangen—wil Nederland echt een rol spelen in de toekomst van Web3, of blijft het hangen in een reflex van controle? Zolang die vraag niet overtuigend wordt beantwoord, zullen innovatieve bedrijven blijven vertrekken.